Η ισπανική κυβέρνηση ενέκρινε σήμερα νέο πακέτο μέτρων για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, λίγες ημέρες μετά τις μαζικές διαδηλώσεις που ακολούθησαν την έξωση μιας 87χρονης γυναίκας από το σπίτι όπου ζούσε, επί περισσότερες από επτά δεκαετίες.
Το υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε δύο βασιλικά νομοθετικά διατάγματα, τα οποία θα τεθούν προς ψήφιση στο ισπανικό Κοινοβούλιο την Παρασκευή. Το κυβερνητικό μέτρο προβλέπει την παράταση έως το 2030 της προστασίας ευάλωτων νοικοκυριών από εξώσεις, ενώ παράλληλα παρατείνει έως το 2028 ορισμένες υφιστάμενες συμβάσεις μίσθωσης.
Στο πακέτο περιλαμβάνεται επίσης ρύθμιση για τις μισθώσεις εποχικού χαρακτήρα και τις ενοικιάσεις δωματίων, καθώς και απαγόρευση αγορών κατοικιών από τα λεγόμενα «funds-γύπες» έως το 2028. Η κυβέρνηση επιδιώκει μάλιστα, να διευρύνει τον ορισμό των εταιρειών που μπορούν να υπαχθούν σε αυτή την κατηγορία, ώστε να περιλαμβάνει όχι μόνο μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια αλλά και εταιρείες που αγοράζουν κατοικίες με σκοπό την κερδοσκοπία.
Σε ξεχωριστό διάταγμα εντάχθηκε η αυτόματη ανανέωση των συμβάσεων μίσθωσης, ζήτημα που αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων και των κοινοβουλευτικών κομμάτων.
Τα μέτρα θα πρέπει να επικυρωθούν από το Κογκρέσο, όπου η κυβέρνηση μειοψηφίας του Πέδρο Σάντσεθ δε διαθέτει την απαιτούμενη πλειοψηφία. Το καταλανικό κόμμα Junts, η στήριξη του οποίου είναι κρίσιμη για την κοινοβουλευτική έγκριση, έχει ζητήσει μεταξύ άλλων εγγυήσεις, για την προστασία των μικρών ιδιοκτητών.
Η έξωση που πυροδότησε τις διαδηλώσεις
Η πολιτική – οικονομική αυτή εξέλιξη προέκυψε, μετά την έξωση της 87χρονης María del Carmen Abascal, γνωστής ως Maricarmen, από το διαμέρισμά της στη συνοικία Retiro της Μαδρίτης, στις 23 Σεπτεμβρίου.
Η Abascal ζούσε στο ίδιο σπίτι για περισσότερα από 70 χρόνια. Σύμφωνα με ισπανικά μέσα και την Ένωση Ενοικιαστών της Μαδρίτης, ο πατέρας της είχε νοικιάσει το διαμέρισμα το 1956 και εκείνη παρέμεινε σε αυτό μετά το θάνατο των γονιών της, υπό καθεστώς ελεγχόμενων ενοικίων. Το κτίριο άλλαξε ιδιοκτησία το 2018 και η Abascal είχε τότε τη δυνατότητα να αγοράσει το διαμέρισμα, χωρίς όμως να μπορεί να ανταποκριθεί οικονομικά.
Αργότερα, το διαμέρισμα πέρασε στην Urbagestión, εταιρεία επενδυτικού χαρακτήρα. Σύμφωνα με την Ένωση Ενοικιαστών, το μηνιαίο μίσθωμα αυξήθηκε αρχικά από τα 500 ευρώ στα 2.650 ευρώ και στη συνέχεια μειώθηκε στα 1.650 ευρώ, ποσό που η 87χρονη δεν μπορούσε να καλύψει, με τη σύνταξή της.
Στις 23 Σεπτεμβρίου, η Abascal απομακρύνθηκε από το διαμέρισμα με φορείο και μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο. Η εικόνα της έξωσης διαδόθηκε ευρέως στην Ισπανία και αποτέλεσε το σημείο αναφοράς για τις κινητοποιήσεις που ακολούθησαν.
Η ίδια νοσηλεύθηκε μετά την έξωση. Σε βίντεο που καταγράφηκε από το νοσοκομείο δήλωσε, ότι δεν κατάφερε να υπερασπιστεί το σπίτι της, αλλά ότι ήθελε η υπόθεσή της να αποτελέσει αφορμή και για άλλους να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους.
Οι διαδηλώσεις στη Μαδρίτη και σε άλλες πόλεις
Στη συνέχεια, χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν στη Μαδρίτη ζητώντας ισχυρότερη προστασία των ενοικιαστών, μέτρα κατά της απάτης στην αγορά ακινήτων και απαγόρευση των εξώσεων, όταν δεν υπάρχει διαθέσιμη εναλλακτική στέγαση.
Μετά την πορεία, διαδηλωτές παρέμειναν στην Puerta del Sol, όπου δημιουργήθηκε καταυλισμός με σκηνές. Αντίστοιχες μικρότερες κινητοποιήσεις και καταυλισμοί έγιναν και σε άλλες ισπανικές πόλεις, μεταξύ άλλων στη Σεβίλλη, τη Μάλαγα, το Σαντιάγο ντε Κομποστέλα και την Πάλμα ντε Μαγιόρκα.
Οι οργανώσεις των ενοικιαστών ζητούν, μεταξύ άλλων, συμβάσεις αορίστου διάρκειας, περιορισμούς στις αυξήσεις των ενοικίων και προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών από εξώσεις, χωρίς εξασφαλισμένη εναλλακτική κατοικία. Στη Μαδρίτη, οι διαδηλωτές δήλωσαν, ότι θα συνέχιζαν την κατάληψη της Puerta del Sol, έως ότου υπάρξουν νομοθετικές αλλαγές.
Η στεγαστική κρίση στην Ισπανία
Η υπόθεση της Abascal συνέπεσε με ένα πολύ σημαντικό κοινωνικό και οικονομικό ζήτημα, στην Ισπανία. Η αύξηση των τιμών των ακινήτων και των ενοικίων, σε συνδυασμό με την περιορισμένη προσφορά κατοικιών, έχει αυξήσει την πίεση στα νοικοκυριά, ιδιαίτερα, στις μεγάλες πόλεις.
Σύμφωνα με εκτίμηση της Τράπεζας της Ισπανίας, η χώρα παρουσίαζε έλλειμμα περίπου 550.000 κατοικιών το προηγούμενο έτος, με σημαντικό μέρος της έλλειψης να εντοπίζεται στη Μαδρίτη, τη Βαρκελώνη και τη Βαλένθια. Παράλληλα, το ποσοστό της επιδοτούμενης δημόσιας κατοικίας προς ενοικίαση παραμένει κάτω από το 2% του συνολικού αποθέματος κατοικιών, έναντι περίπου 8% κατά μέσο όρο στην ΕΕ, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται, το Associated Press.
Η ισπανική νομοθεσία για τη στέγαση του 2023 έχει ήδη θεσπίσει, μεταξύ άλλων, δυνατότητα ελέγχου των ενοικίων σε περιοχές που χαρακτηρίζονται ως «ζώνες έντασης» από τις αρμόδιες, περιφερειακές αρχές. Ωστόσο, οι πιέσεις στην αγορά κατοικίας έχουν συνεχιστεί.
Συμφωνία για την επιστροφή της 87χρονης
Παράλληλα με τις κυβερνητικές αποφάσεις, η υπόθεση της Abascal είχε σήμερα, μια νέα εξέλιξη. Η δικηγόρος της ανακοίνωσε, ότι η εταιρεία που έχει στην κατοχή της το διαμέρισμα κατέθεσε προκαταρκτική συμφωνία που θα της επιτρέψει, να επιστρέψει στο σπίτι της.
Με βάση τη συμφωνία, η 87χρονη θα καταβάλλει ενοίκιο που αντιστοιχεί στο 30% της σύνταξής της, περίπου 500 ευρώ τον μήνα, για τα επόμενα οκτώ χρόνια. Το ποσό είναι αντίστοιχο με εκείνο που κατέβαλλε, πριν από την έξωσή της.
Οι κινητοποιήσεις ωστόσο, συνεχίζονται, καθώς οι οργανώσεις ενοικιαστών έχουν δηλώσει, ότι θα παραμείνουν στους δρόμους, έως ότου προωθηθούν ευρύτερες κι επιπρόσθετες αλλαγές, στο πλαίσιο προστασίας των ενοικιαστών.
Ηλεκτρονική Εφημερίδα
